Εγκαινιάστηκε στη Νέα Υόρκη η έκθεση για τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο

Το έργο που επιτελεί το Ίδρυμα «Αλέξανδρος Ωνάσης» στα δέκα χρόνια της παρουσίας του στη Νέα Υόρκη εξήρε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος κατά τα εγκαίνια της έκθεσης Οι καταβολές του Ελ Γκρέκο: η ζωγραφική εικόνων στη Βενετοκρατούμενη Κρήτη.Ο κ. Γερουλάνος αναφέρθηκε στη σημασία και στο περιεχόμενο της «σπουδαίας αυτής έκθεσης», σημειώνοντας ότι «γεφυρώνει το Βυζάντιο με τη Δύση» και ότι «η κρητική σχολή ουσιαστικά φέρνει δυο κόσμους μαζί. Ενώ η πρώτη επαφή είναι λίγο αμήχανη, καταλήγει στο να δημιουργήσει ένα από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες παγκοσμίως, τον Ελ Γκρέκο».

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης» Αντώνης Παπαδημητρίου καλωσόρισε τους εκατοντάδες προσκεκλημένους και μίλησε για τη 10χρονη δράση του Ιδρύματος στην Αμερική. Ο κ. Παπαδημητρίου αναφέρθηκε στις διαστάσεις της έκθεσης, υπογραμμίζοντας ότι «μέσω του Βυζαντίου αναδεικνύεται η συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού και η επέκτασή του στη Δύση».

Η έκθεση, η οποία θα διαρκέσει έως τις 27 Φεβρουαρίου, περιλαμβάνει 46 μοναδικές εικόνες του 15ου και του 16ου αιώνα, συμπεριλαμβανομένων πρώιμων έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, πολλές από τις οποίες ταξίδεψαν για πρώτη φορά στις ΗΠΑ. Η Δρ. Αναστασία Δρανδάκη, επιμελήτρια της έκθεσης και της Βυζαντινής Συλλογής του Μουσείου Μπενάκη, ανέφερε ότι «εξετάζοντας το πλέγμα των βυζαντινών και των ιταλικών στοιχείων που χαρακτηρίζουν τις δημιουργίες των εργαστηρίων ζωγραφικής στη βενετοκρατούμενη Κρήτη του 15ου και του 16ου αιώνα -το περιβάλλον στο οποίο ανδρώθηκε καλλιτεχνικά ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος - η έκθεση του 'Ωνασείου' είναι η πρώτη που επικεντρώνεται στην εξέλιξη της πολύπλευρης σχέσης των Κρητικών ζωγράφων με τη δυτική τέχνη, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου». Τα σημαντικότερα έργα της έκθεσης είναι:

* Έντεκα εξαιρετικές εικόνες από τη Συλλογή της Αγίας Αικατερίνης Σιναϊτών Ηρακλείου, του Επικοινωνιακού και Μορφωτικού Ιδρύματος της Αρχιεπισκοπής Κρήτης. Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στο Ηράκλειο, που ιδρύθηκε περίπου τον 10ο αιώνα ως μετόχι της ομώνυμης μονής στο Όρος Σινά, υποστήριζε μια μεγάλη και λόγια μοναστική κοινότητα μέχρι τον 16ο αιώνα και από το 1967 φιλοξενεί μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή Ορθόδοξων εικόνων και εκκλησιαστικών αντικειμένων. Δέκα από τις εικόνες της Συλλογής της Αγίας Αικατερίνης Σιναϊτών έχουν ταξιδέψει μόνο μία φορά στο παρελθόν, το 1993, για τις ανάγκες μίας έκθεσης στην Αθήνα. Το ενδέκατο έργο, «Ο Μυστικός Δείπνος» του Μιχαήλ Δαμασκηνού, παρουσιάστηκε εκτός Κρήτης μόνο μία φορά, στην έκθεση «El Greco: Ταυτότητα και Μεταμόρφωση του 1999» που παρουσιάστηκε στη Μαδρίτη, τη Ρώμη και την Αθήνα.

* Τέσσερις εικόνες της έκθεσης προέρχονται από τη συλλογή του Μουσείου Ερμιτάζ, η «Πιετά», η «Ανάσταση» και το «Μη Μου Άπτου», η «Παναγία Νικοποιός» με τους αγίους Αθανάσιο, Σπυρίδωνα, Μαρίνα και Ρόκο και ο Άγιος Δημήτριος του Δονάτου Βιτζαμάνου. Από το 1930, όταν τα έργα αυτά εντάχθηκαν στη συλλογή του Ερμιτάζ, είναι η πρώτη φορά που ταξιδεύουν εκτός της Αγίας Πετρούπολης. Επίσης για πρώτη φορά ταξίδεψε και η «Δέηση» του Νικολάου Τζαφούρη, από το Βυζαντινό Μουσείο Αντιβουνιώτισσας στην Κέρκυρα.

* Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο της έκθεσης είναι η παρουσίαση, για πρώτη φορά, δύο φύλλων τριπτύχου της ιταλικής περιόδου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου -της «Bάπτισης του Χριστού» που ανήκει στον Δήμο Ηρακλείου Κρήτης και της «Προσκύνησης των Ποιμένων» που ανήκει στο Πανεπιστήμιο Κουίνς στο Κίνγκστον του Οντάριο -τα οποία έχει προταθεί ότι αποτελούσαν αρχικά τμήματα του ίδιου έργου.

* Δύο ακόμη σημαντικά έργα της έκθεσης είναι η γνωστή πρώιμη εικόνα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, «Η Κοίμησις της Θεοτόκου», η οποία σπάνια ταξιδεύει μακριά από τον χώρο φύλαξής της, τον ομώνυμο ναό στην Ερμούπολη της Σύρου, καθώς και ένα όψιμο έργο του Ελ Γκρέκο, από την περίοδο της διαμονής του στην Ισπανία, η «Στέψη της Θεοτόκου», το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη, με την ευγενή παραχώρηση του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης», μητρικού ιδρύματος του Ωνασείου Πολιτιστικού Κέντρου.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βρέθηκε πίνακας του Ελ Γκρέκο αξίας 5 εκατ. ευρώ

Έναν άγνωστο, μέχρι τώρα, πίνακα του Ελ Γκρέκο φιλοξενούσε εκκλησιαστικό μουσείο στην ανατολική Πολωνία. Πρόκειται για το έργο Έκσταση του Αγίου Φραγκίσκου, η αυθεντικότητα του οποίου έχει διαπιστωθεί.
Ο Ελ Γκρέκο και οι μαθητές του είχαν ζωγραφίσει περισσότερους από 100 πίνακες με κεντρικό πρόσωπο τον Αγιο Φραγκίσκο σε διάφορες σκηνές. Αλλά ο πίνακας που ανακαλύφθηκε στην Πολωνία, και ζωγραφίστηκε στο διάστημα από το 1575 ως το 1580, είναι ένας από τους τρεις που φέρει την υπογραφή του Ελ Γκρέκο και δείχνει τον Αγιο Φραγκίσκο με τα Στίγματα του Χριστού.«Ο πίνακας αυτός αγνοείτο από τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς ιστορικούς της τέχνης. Πρόκειται για ένα αριστούργημα του Ελ Γκρέκο και η αυθεντικότητά του είναι αναμφισβήτητη» σημειώνει η ιστορικός τέχνης Ιζαμπέλα Γκαλίσκα. Η αξία του υπολογίζεται στα 5 εκατ. ευρώ. Ο πίνακας εκτίθετο εδώ και τέσσερα χρόνια σε ένα μικρό εκκλησιαστικό μουσείο στην ανατολική Πολωνία και ουδείς είχε ασχοληθεί μαζί του. Πριν μεταφερθεί στο μουσείο, ο πίνακας βρισκόταν στο δωμάτιο του ιερέα στην ενορία Κόσοου Λάσκι. Ο πίνακας είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά από Πολωνούς ειδικούς το 1974. Ο Πολωνός εκτιμητής έργων τέχνης Μπόλνταν Μαρκόνι ανακάλυψε την υπογραφή του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου στον πίνακα. Η πολωνική εκκλησία έκρυψε όμως το έργο υπό το φόβο της κατάσχεσης από το τότε κομμουνιστικό κράτος.
Μόνο δύο εκκλησιαστικοί παράγοντες γνώριζαν επακριβώς τον τόπο όπου βρισκόταν ο πίνακας, λέει η Ιζαμπέλα Γκαλίσκα. «Ορισμένοι πίστευαν μάλιστα ότι ο πίνακας είχε μεταφερθεί στο Βατικανό» προσθέτει.
Newsroom ΔΟΛ